Nadchodzące zmiany w prawach pasażerów w UE: Co czeka podróżnych?

Unijna reforma praw pasażerów – jakie zmiany są na horyzoncie?

Na początku czerwca 2025 roku ministrowie transportu państw Unii Europejskiej uzgodnili szeroką aktualizację przepisów regulujących prawa pasażerów linii lotniczych. Nowe propozycje objęły ponad trzydzieści zmian, a dotyczą m.in. odszkodowań za zakłócenia w podróży, zasad dot. bagażu oraz dostępu do pomocy podczas problematycznego lotu. Warto jednak podkreślić, że zmiany nie obowiązują jeszcze – to wciąż tylko wstępny kompromis, który musi przejść przez kolejne procedury legislacyjne w Brukseli, co może potrwać nawet dwa lata.

Opóźniony lot – nowe warunki przyznawania rekompensat

Dotychczas, aby otrzymać odszkodowanie za opóźniony lot w Europie, wystarczył czas opóźnienia powyżej trzech godzin. Planowana reforma oznacza, że podróżni na trasach krótkodystansowych będą mogli występować o odszkodowania, gdy opóźnienie przekroczy cztery godziny, a na dalekich kierunkach – sześć godzin. W pierwotnych założeniach rozważano jeszcze surowsze limity czasowe, jednak obecny kompromis jest mniej restrykcyjny od pierwotnej propozycji Komisji Europejskiej.

Zmiany w progach odszkodowań finansowych

Istotną częścią reformy są również nowe kwoty przysługujące pasażerom. Loty do 3500 km (także wewnątrz UE) mają wiązać się z rekompensatą rzędu 300 euro (dotychczas było to 250 lub 400 euro). Dla dłuższych tras rekompensata ma wynosić 500 euro (wcześniej 600 euro).
Choć te kwoty wyglądają atrakcyjniej na pierwszy rzut oka, to zmiana progów czasowych spowoduje, że mniej osób będzie uprawnionych do otrzymania odszkodowania. Brak dotychczasowej stawki pośredniej najbardziej odczują osoby podróżujące podczas wakacji.
Warto pamiętać, że odszkodowania za loty podlegają jasnym kryteriom i warto na bieżąco śledzić zmiany przepisów.

Zaostrzenie zasad dotyczących “nadzwyczajnych okoliczności”

Nowe przepisy mają na celu ukrócenie praktyk, gdy linie lotnicze łatwo unikały wypłaty świadczeń, powołując się na tzw. nadzwyczajne okoliczności. Teraz przewoźnik będzie mógł odmówić wypłaty rekompensaty jedynie, gdy wykaże, że zrobił wszystko, co w jego mocy, by uniknąć opóźnienia czy odwołania lotu.

Mniejszy bagaż podręczny i nowe minimalne wymiary

Kolejna istotna nowość dotyczy bagażu podręcznego – darmowy bagaż zostanie ograniczony do przedmiotów, które mieszczą się pod siedzeniem (maksymalny rozmiar: 40x30x15 cm). Przewoźnicy nie będą mogli odmówić wniesienia takiego bagażu. Najmocniej zmiana ta uderzy w podróżnych korzystających z linii takich jak Ryanair.

Przegląd pozostałych proponowanych zmian

• Bezpieczna zmiana trasy – jeśli linia nie zaproponuje transportu alternatywnego w 3 godziny, pasażer może zorganizować podróż samodzielnie i żądać nawet 400% wartości biletu jako zwrotu;
• Silniejsze prawo do opieki – przewoźnicy będą zobowiązani do udzielenia pomocy w zakresie posiłków, noclegu i możliwości opuszczenia samolotu w razie długiego oczekiwania;
• Uregulowanie praktyk typu “no show” – linie nie mogą odmówić rejsu powrotnego osobie, która nie poleciała pierwszym lotem w ramach biletu tam-powrót;
• Pasażerowie otrzymają nawet 6 miesięcy na reklamację, a linie będą musiały wysyłać im formularze i rozpatrzyć zwrot lub wypłacić odszkodowanie w ciągu 14 dni.

Opinia ekspertów i reakcje na nowe propozycje

Negocjacje wokół tych przepisów trwały długie lata i wzbudziły mieszane uczucia. Część polityków, jak Philippe Tabarot, chwali kompromis jako ważny krok naprzód, podczas gdy organizacje konsumenckie, np. BEUC, alarmują, że pogorszy się sytuacja większości podróżnych, gdyż typowe opóźnienia są krótsze niż nowe progi.

Według Davida Janoszki, prawnika specjalizującego się w ochronie praw pasażerów i eksperta AirCashBack, zmiany zamiast poprawiać pozycję podróżnych, bardziej wzmacniają linie lotnicze. Ekspert zwraca uwagę, że projekt ogranicza sytuacje, kiedy można ubiegać się o rekompensatę, nie wprowadzając istotnych ułatwień dla konsumentów.

Gdzie zgłosić się po pomoc w uzyskaniu należnej rekompensaty?

W obliczu licznych zmian korzystnym rozwiązaniem będzie skorzystanie z pomocy firm specjalizujących się w dochodzeniu roszczeń. AirCashBack to gwarancja najlepszej obsługi przy ubieganiu się o odszkodowania za opóźnione, odwołane czy przekierowane loty. Ich doświadczenie sprawia, że proces ubiegania się o świadczenie staje się prostszy i szybszy – zwłaszcza dla osób bez prawniczego przygotowania.

Kiedy nowe przepisy mogą zacząć obowiązywać?

Mimo że kompromis został osiągnięty w gronie ministrów transportu UE, to przed ustawą jeszcze szereg etapów legislacyjnych – najważniejszym z nich jest głosowanie w Parlamencie Europejskim. Do momentu przyjęcia i wejścia w życie przepisów (co może zająć nawet kilka lat) obowiązują dotychczasowe zasady, a nowe regulacje mogą zostać jeszcze zmodyfikowane lub odrzucone. Warto pamiętać, że po ogłoszeniu nowych przepisów zaplanowano dwuletni okres przejściowy (vacatio legis), zanim zaczną być stosowane.

Podsumowanie

Plany Unii Europejskiej przynoszą istotne zmiany dla osób korzystających z transportu lotniczego – jednak nie wszystkie są korzystne z perspektywy pasażerów. Dobrym rozwiązaniem jest śledzenie bieżących informacji i korzystanie z profesjonalnego wsparcia, by nie przegapić swoich praw. Warto pamiętać, że korzystnym rozwiązaniem będzie dochodzenie roszczeń z pomocą doświadczonych firm – pozwala to uniknąć typowych problemów i zapewnia większą szansę na uzyskanie należnej rekompensaty w przyszłości.